Ένας άλλος δημόσιος βίος είναι εφικτός. Με όχημα την παιδεία, με τη δύναμη της δημοκρατίας, με μέτρο τη γνώση και την πολιτική αρετή. Καιρός να συζητήσουμε όχι μόνο τα "τι" και τα "γιατί", αλλά και, κυρίως, τα "πώς".


Δευτέρα 19 Απριλίου 2010

Βάσιμα και αβάσιμα

Πολλά και σημαντικά θα ήθελα να έχω σχολιάσει το τελευταίο διάστημα, αλλά δεν είχα το χρόνο.


Παρακάτω το σχόλιό μου για την "κατάργηση της βάσης του 10", με αφορμή τα σχετικά επιχειρήματα του υφυπουργού Παιδείας (http://panaretos.blogspot.com/2010/04/10.htmlhttp://ypepth.opengov.gr/panaretos/?p=1344):



Μου προκαλεί λύπη το γεγονός ότι στο blog του υφυπουργού που τόσο συστηματικά και εύστοχα έχει επιχειρηματολογήσει για την ανάγκη χάραξης εκπαιδευτικής στρατηγικής και την υλοποίηση αληθινής εκπαιδευτικής πολιτικής, αντί για τη διαχείριση επικοινωνιακών ψευδοδιλημμάτων και μικροπολιτικών διευθετήσεων, καταλήγουμε, ύστερα από μια απόφαση της συγκεκριμένης κυβέρνησης και επιχειρηματολογία του συγκεκριμένου υφυπουργού, να συζητάμε για πράγματα κραυγαλέως και οφθαλμοφανώς στρεβλά.

Επειδή προσωπικώς έχω αισθανθεί στο παρελθόν να μοιράζομαι με τον κύριο Πανάρετο κοινή αγάπη για την επιστήμη αλλά και τα θέματα της Παιδείας, και παρόλο που πολλές φορές επώνυμα έχω εκφράσει θετικά για το πρόσωπό του και τις ιδέες του, δε μπορώ παρά να επανέλθω και πάλι επώνυμα να καταθέσω την εξής πολύ ξεκάθαρη άποψη:

Η "κατάργηση της βάσης του 10" στην παρούσα φάση δεν πείθει ως εκπαιδευτική πολιτική. Λυπηρό, αλλά δίνει βάση στους καχύποπτους και συνωμοσιολόγους (και απ' ό,τι φαίνεται, όχι μόνο σε αυτούς) να επιχειρηματολογήσουν εναντίον της απόφασης αυτής με αναφορές σε κίνητρα ξένα προς την ουσία της εκπαίδευσης και της μετάβασης από τη δευτεροβάθμια στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Η αλήθεια είναι ότι όποιος διαβάσει προσεκτικά την επιχειρηματολογία του κυρίου Πανάρετου θα προβληματιστεί (τουλάχιστον) για την αποτελεσματικότητα και λογική της "βάσης του 10". Αποδέχομαι λοιπόν τα αποδεικτικά στοιχεία που επικαλείται ο υφυπουργός, διαφωνώ ωστόσο ως προς τη λογική οδό που οδηγεί στο "δια ταύτα" - ή τουλάχιστον δε μπορώ να αποδεχθώ ολόκληρο το "δια ταύτα":

Κατανοώ ότι η Ελληνική Πολιτεία επί δύο και πλέον δεκαετίες είχε ως στρατηγική να δημιουργήσει υποδομές και να διαθέσει πόρους για μια μαζική τριτοβάθμια εκπαίδευση και ότι αποτελεί παραλογισμό στη συνέχεια να αφήνει η ίδια αυτή την υποδομή (και μάλιστα στην περιφέρεια) άεργη, επιβάλλοντας περιορισμούς. Όμως αυτό το επιχείρημα δεν αναφέρεται και τόσο δυνατά - ίσως γιατί έχει λογικές συνέπειες όπως το ερώτημα: "Και τι κάνουμε για να διορθώσουμε αυτή τη συστημική ανισορροπία, που δημιουργεί μεγαλύτερη προσφορά ευκαιριών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από τις πραγματικές ανάγκες και δυνατότητες;".

Η αλήθεια είναι, επίσης, ότι ο κύριος Πανάρετος έχει απάντηση γι’ αυτό. Η απάντησή του βρίσκεται στα όσα έχει πει εδώ και καιρό για το κενό στην ουσιαστική και ανοικτή μεταδευτεροβάθμια/προτριτοβάθμια εκπαίδευση. Όμως όταν τόλμησε να προτείνει προς συζήτηση μια τέτοια λύση, φιμώθηκε από τους θεματοφύλακες της συστημικής αδράνειας. Αυτοί προτίμησαν να πολιτευθούν εκπυρσοκροτώντας το πυροτέχνημα με τον παραδοσιακό, συστημικό, παλαιοπολιτικό τρόπο – για την ουσία, βλέπουμε σιγά-σιγά, όχι όλα μαζί. Τα μικροπολιτικά/διαχειριστικά οφέλη της εκπυρσοκρότησης δεν είναι αμελητέα...

Κι έτσι, καταλήγουμε στην ανάγκη για επιχείρημα που θα υποστηρίξει το πυροτέχνημα: αφού η προηγούμενη ρύθμιση δεν ήταν αποτελεσματική, την καταργούμε. Όμως η κοινή λογική και χρηστή διαχειριστική πρακτική λέει, πως ό,τι δεν είναι καλό, πρέπει να αντικαθίσταται από κάτι καλύτερο και όχι απλώς να αποσύρεται. Τα επιχειρήματα που επικαλείται ο κύριος Πανάρετος για τη μη αποτελεσματικότητα και κυρίως τη στρεβλότητα της προηγούμενης ρύθμισης είναι βάσιμα. Δυστυχώς, όμως, από μόνα τους δεν μπορούν να πείσουν τον οποιονδήποτε αντιλαμβάνεται ότι φέτος τα τμήματα χαμηλής ζήτησης στην περιφέρεια θα γεμίσουν με κόσμο που δεν έχει τα εφόδια για να τα βγάλει πέρα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Σαφώς το ίδιο έγινε και πέρσι, μόνο που φέτος το πρόβλημα πολλαπλασιάζεται. Και φέτος κάθε ευρώ του δημόσιου χρήματος μετράει πολύ περισσότερο από πέρσι.

Κύριε Πανάρετε, το ξέρετε καλά, γιατί το έχετε παρακολουθήσει και αναλύσει πολύ περισσότερο από μένα εδώ και χρόνια: Η λύση είναι να μάθει η ελληνική οικογένεια ότι το να μπει το παιδί στο πανεπιστήμιο ή "πανεπιστήμιο" δεν είναι η μόνο λύση, συχνά δε δεν είναι καν λύση, αλλά μελλοντικό πρόβλημα. Η λύση είναι να πάψει η ελληνική κοινωνία να βαυκαλίζεται και να πάψει το κράτος να την εξαπατά, έστω και εξ αδρανείας. Η λύση είναι να δοθούν διέξοδοι μετά το λύκειο, αληθινές εναλλακτικές λύσεις. Η λύση είναι η πανεπιστημιακή εκπαίδευση, τεχνολογική και μη, να αφεθούν να παίξουν το ρόλο που τους αρμόζει και όχι το ρόλο που εξυπηρετεί μικροπολιτικές, διαχειριστικές σκοπιμότητες.

Από όσα έχετε γράψει και πράξει στο παρελθόν κρίνω ότι θα συμφωνήσετε μαζί μου. Υποθέτω επίσης ότι θα σας είναι άβολο να επιχειρηματολογείτε επί μακρόν υπέρ μιας συγκυριακής ρύθμισης, η οποία φαίνεται να μην πείθει, χωρίς να αναφέρεστε στο υπόλοιπο όραμα. Αλλά, ξέρετε, το υπόλοιπο όραμα που έχετε περιγράψει στα κείμενά σας, είναι άγνωστο στον τηλεθεατή, ίσως δε και ασύμβατο με τις επιδιώξεις των θεματοφυλάκων της συστημικής αδράνειας...

Η λύση, κατά τη γνώμη μου, είναι επανάσταση: πολιτικά σχεδιασμένη, δημοκρατική επανάσταση αρχών, με πρόγραμμα και στόχους, πριν μας προλάβουν οι ανεξέλεγκτες εξελίξεις. Το σύστημα μόνο του πλέον έχει πάρει την κάτω βόλτα και οδηγείται ταχύτατα στην αυτοαπαξίωση και κατάρρευσή του. Όσα γίνονται στην οικονομία, πρέπει να τα δούμε υπό αυτό το πρίσμα. Ελπίζω οι επόμενες νομοθετικές πρωτοβουλίες στο χώρο της Παιδείας να μην έχουν καθόλου άρωμα συγκυριακών μικροδιευθετήσεων.

Δεν υπάρχουν σχόλια: